حسن فراهانى

473

روزشمار تاريخ معاصر ايران ( فارسى )

[ دى ماه 1300 ] جمعه 1 دى 1300 / 23 دسامبر 1921 / 23 ربيع الثانى 1340 * تحصن رؤسا و سركردگان ايل عبد الملكى و كرد و ترك و افغان در سارى رؤسا و سركردگان ايل عبد الملكى و كرد و ترك و افغان به جهت اقدام رئيس خالصجات سارى ، در ضبط املاكى كه از يكصد و پنجاه سال پيش در تصرف آنها بود ، در تلگرافخانه سارى متحصن شدند . 1 * آمادگى شركت آمريكايى ، براى عمليات عمرانى در ايران نايب‌رئيس كمپانى « رولن » آمريكا آمادگى اين شركت را جهت كمك به ايران در زمينه احداث راه‌آهن ، بنادر و عمليات شهرسازى به دولت ايران اعلام كرد . وى آمادگى كمپانى متبوع خود را به گزارش مثبت ميلسپو 2 از وضعيت اقتصادى ايران منوط كرده بود . 3 * تلفات تيفوئيد در امين‌آباد و تب‌نوبه در فشافويه در اثر بروز بيمارى تيفوئيد در امين‌آباد ساوجبلاغ چهار نفر در چهار روز گذشته به كام مرگ كشيده شدند . همچنين در نتيجه شيوع بيمارى تب‌نوبه ، در « فشافويه » هم تعدادى تلف شدند . شيوع اين دو بيمارى مشكلات زيادى براى اهالى آن مناطق به وجود آورده بود . 4

--> ( 1 ) . روزنامه ايران ، 1 / 10 / 1300 ، ص 2 . ( 2 ) . آرتور چستر ميلسپو ( Aurthur Chester Millspaugh ) روز اول مارس 1883 م ، در مزرعه‌اى واقع در 5 مايلى شهر « آگوستا » ( Augusta ) در ايالت ميشيگان متولد شد . دوره دبيرستان را در شهر « آگوستا » در سال 1902 به پايان رساند . در سال 1908 درجه ليسانس از كالج « آليبون » ، در سال 1910 درجه فوق‌ليسانس از دانشگاه ايلى نويز و بالاخره در سال 1912 درجه دكتراى خود را در رشته « اقتصاد » از دانشگاه معروف « جان هاپكينز » دريافت داشت . بعدا در سال 1939 يك درجه دكتراى افتخارى حقوق نيز از طرف دانشگاه ايلى نويز به او اعطا شد . از سال 1912 به عنوان استاد علوم سياسى در كالج « ويت من » واشنگتن و از سال 1917 در سمت دانشيار علوم سياسى دانشگاه « جان هاپكينز » به كار پرداخت . در اواخر سال 1918 در وزارت خارجه آمريكا استخدام شد و به عنوان مشاور درجه چهارم در امور اقتصادى نفت مشغول به كار گرديد و در همين سمت بود كه براى بار اول در سال 1922 به استخدام دولت ايران درآمد . دكتر ميلسپو روز 9 سپتامبر 1921 با « مارىهلن مك كانل » ازدواج كرده بود و موقعى كه در مأموريت اولش در ايران به سر مىبرد از او صاحب پسرى شد كه او را « آبوت » ( Abbott ) ناميد ولى به علت اينكه تولد او در شميران صورت گرفت ، ميلسپو پسرش را به نام تجريش مىخواند . ميلسپو اندكى پس از پايان دوره نخست خدمت خود در ايران در سال 1927 م ، از طرف وزارت امور خارجه آمريكا به سمت مشاور كل امور مالى هائيتى منصوب شد . فعاليت وى در هائيتى سه سال ادامه يافت . وى پس از پايان سال 1929 م ، به آمريكا و فعاليت‌هاى دانشگاهى بازگشت و در سال 1930 به تدريس در دانشگاه و همكارى با مؤسسه پژوهشى طرح‌هاى علوم اجتماعى واشنگتن پرداخت تا آنكه دوباره در فاصله سال‌هاى 1943 تا 1945 به ايران آمد و رياست كل دارايى ايران را به عهده گرفت و همانطور كه اشاره شد درباره مأموريت ثانوى خود در ايران ، كتاب آمريكايىها در ايران را نوشت و پس از بازگشت از ايران دوباره به همان شغل سابق در دانشگاه بروكلين مشغول كار شد . ميلسپو در سال 1949 م ، بازنشسته شد و در پنج سال آخر زندگى رئيس شوراى نويسندگان ( سردبيرى ) روزنامه « كالامازوگازت » را به عهده داشت . دكتر ميلسپو سرانجام پس از 72 سال زندگى عصر روز 24 سپتامبر 1955 به علت سكته قلبى درگذشت اما تا صبح روز بعد كسى از مرگ او مطلع نشد ، زيرا ميلسپو به تنهايى زندگى مىكرد و پسرش در آن زمان در شهر نيويورك زندگى مىكرد . همسايگان ميلسپو به دليل پخش صداى راديو اتاق او به صورت متوالى در طول شب ، كنجكاو شده و در صدد كشف علت اين موضوع برآمدند كه با جسد بىجان ميلسپو سردبير روزنامه شهرشان روبرو شدند . جنازه دكتر ميلسپو در شهر زادگاهش ( آگوستا ) در ايالت ميشيگان به خاك سپرده شد . ( مأموريت آمريكايىها در ايران ، ص 20 تا 22 ) . ( 3 ) . اسناد وزارت خارجه ، س 1300 ، ك 23 ، پ 2 . ( 4 ) . روزنامه ايران ، 1 / 10 / 1300 ، ص 2 .